Przezskórna gastrostomia endoskopowa PEG

PEG

Odżywianie jest jedną z najważniejszych czynności, dzięki której dostarczamy organizmowi energii oraz wszystkich witamin i minerałów niezbędnych do jego prawidłowego funkcjonowania. Niestety, na skutek niektórych chorób doustne przyjmowanie pokarmów nie jest możliwe. Wówczas konieczne jest znalezienie innego rozwiązania. Jednym z nich jest PEG.

PEG jest metodą dosyć młodą. Pierwszy raz wykonano ją w 1979 roku. Szukano alternatywnego rozwiązania do dotychczas stosowanego zabiegu chirurgicznego, ponieważ wiązał się on z dużym ryzykiem powikłań i długim czasem rekonwalescencji. Obecnie jest to powszechnie stosowana metoda leczenia.

Co to jest PEG?

PEG, czyli przezskórna gastrostomia endoskopowa, jest to sonda, którą zakłada się przez powłoki skórne bezpośrednio do żołądka. Jest ona wykonana z silikonu lub poliuretanu. Jej otwór ma dość dużą średnicę – nawet do 28 Cha/F, co w przybliżeniu daje 10 mm. PEG jest wykonywany u osób, które nie mogą spożywać pokarmów doustnie. Uważa się, że ta metoda w wielu przypadkach jest lepsza od zgłębnika nosowo-żołądkowego, ponieważ wiąże się z większym komfortem pacjenta oraz mniejszym ryzykiem powikłań (m.in. odleżyny w jamie ustnej, stan zapalny, zachłyśnięcie, przypadkowe usunięcie).

PEG może zostać założony na stałe lub tylko na pewien czas. Z jednej sondy można korzystać nawet przez 2 lata – przy prawidłowej pielęgnacji i użytkowaniu. Wymiana odbywa się zawsze w warunkach szpitalnych.

Wskazania do PEG

Wskazania do PEG to:

  • choroby neurologiczne (m.in. udar mózgu, stwardnienie zanikowe boczne),
  • choroby nowotworowe (w obrębie przełyku, szyi, ślinianek i głowy),
  • wady anatomiczne powodujące zaburzenia połykania,
  • urazy i oparzenia w obrębie głowy.

PEG jest zakładany przede wszystkim tym osobom, u których występują zaburzenia lub całkowita niemożność połykania – także u pacjentów nieprzytomnych.

peg

Autor: Pflegewiki-User HoRaMi, 2007.

Pielęgnacja gastrostomii

Bardzo ważna jest odpowiednia pielęgnacja PEG. Dzięki temu możliwe jest długotrwałe utrzymanie sondy i zapobieganie powikłaniom. Należy zwracać szczególną uwagę, aby:

  • przed każdym użyciem gastrostomii obejrzeć skórę wokół sondy,
  • przynajmniej raz dziennie delikatnie przemywać skórę wokół sondy (wodą z dodatkiem mydła – nie należy używać środków z jodyną),
  • skóra wokół sondy była zawsze sucha i czysta,
  • raz dziennie obracać sondę wokół własnej osi (możliwe dopiero po kilku tygodniach od zabiegu),
  • przed podaniem pokarmu i zakończeniu karmienia przepłukać sondę wodą,
  • końcówka PEGa i zaciski były zawsze zamknięte (poza okresem karmienia).

Kiedy na skórze wokół gastrostomii pojawi się zaczerwienienie lub obrzęk, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub pielęgniarką środowiskową.

Odżywianie pacjenta z PEG

Odżywianie pacjenta z PEG nie jest trudne. Należy jednak znać podstawowe zasady użytkowania gastrostomii. Pełny instruktaż powinien być zawsze przedstawiony opiekunowi w szpitalu.

Przy pomocy gastrostomii pokarm jest dostarczany bezpośrednio do żołądka. Z tego powodu powinien mieć on postać płynną. W zależności od stanu chorego podawać można zmiksowane produkty naturalne lub gotowe mieszanki przemysłowe. Pierwsze z nich są zwykle podawane kilka razy dziennie w bolusach, natomiast drugie w ciągłym wlewie (pompa), który trwa przez kilka godzin na dobę.

Zaletą mieszanek przemysłowych jest stały skład, określoną kaloryczność i zawartość składników odżywczych. Ponadto ich konsystencja zapobiega zatykaniu się sondy. Tego typu pokarm jest sterylny, bezpieczny chemicznie i dostępny w różnych wariantach (np. bez laktozy). Niestety, ma też wysoką cenę.

Przy podawaniu pokarmów naturalnych należy pamiętać, aby porcje nie były zbyt duże. Najbezpieczniej jest podać jednorazowo ok. 200–300 ml pokarmu (temperatura 40 stopni) plus ok. 40 ml wody. Karmienie powinno trwać 10–30 minut. Zalecane jest unikanie czerwonego mięsa, produktów wzdymających oraz tych, na które osoba chora ma uczulenie.

WAŻNE:

  • Podczas karmienia przez PEG pacjent powinien przyjąć pozycję siedzącą i utrzymać ją jeszcze przez 2 godziny po posiłku (w przypadku osób nieprzytomnych zaleca się uniesienie tułowia o 30–45 stopni).
  • Przed rozpoczęciem karmienia można podać pacjentowi (przytomnemu) do żucia gumę lub skórkę od chleba – dzięki temu zaczną wydzielać się soki trawienne.
  • Konieczne jest zachowanie 6–8 godzinnej przerwy nocnej w karmieniu.
  • Karmienie przy pomocy PEGa nie zwalnia z codziennej pielęgnacji jamy ustnej.

Pierwsze karmienie przy pomocy PEGa może się zacząć po 6–8 godzinach od założenia sondy. Przez kilkanaście godzin trzeba podawać małe (ok. 20 ml) porcje jedzenia co godzinę. Następnie należy je stopniowo zwiększać.

Zobacz: Jak zrobić zastrzyk przeciwzakrzepowy?

Similar Posts

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *