Gimnastyka oddechowa

gimnastyka oddechowa

Gimnastyka oddechowa to nic innego, jak proste ćwiczenia, które podnoszą sprawność układu oddechowego. W ich trakcie pacjent świadomie steruje pracą mięśni i torem oddychania, a także ma wpływ na głębokość wdechów i wydechów. Wskazaniem do ich wykonywania są nie tylko choroby układu oddechowego, ale także zabiegi operacyjne oraz unieruchomienie w łóżku.

Jaki jest cel ćwiczeń oddechowych?

Ćwiczenia oddechowe są bardzo dobre dla układu oddechowego. W szpitalu pielęgniarki lub rehabilitanci wykonują je u każdego pacjenta po operacji lub na dłuższy czas unieruchomionego w łóżku. Są one bardzo proste, dlatego każdy opiekun osoby leżącej w domu może również wprowadzić ten element do codziennej pielęgnacji. Warto też znać cele ćwiczeń oddechowych, aby łatwiej przekonać do nich swojego podopiecznego – zdarza się, że nie każdy ma motywację do podejmowania jakichkolwiek działań. Wtedy potrzebna jest rozmowa, w której zostaną przedstawione korzyści.

Główne cele gimnastyki oddechowej to:

  • nauka prawidłowego oddychania,
  • zwiększenie pojemności oddechowej płuc,
  • poprawa wentylacji płuc,
  • wzmocnienie mięśni oddechowych,
  • zwiększenie poziomu ukrwienia i odżywienia tkanek,
  • poprawa ruchomości klatki piersiowej,
  • zmniejszenie nasilenia lub przerwanie ataku duszności.

Ćwiczenia oddechowe są jednym z elementów profilaktyki zapalenia płuc u osób unieruchomionych w łóżku.

Ćwiczenia oddechowe – przykłady

Gimnastykę oddechową najlepiej wykonywać rano, jeszcze przed posiłkiem. Osoba, która będzie brać w nich udział powinna być rozluźniona. Bardzo ważne jest, aby wykonywała ona ćwiczenia we własnym tempie i w wygodnej dla siebie pozycji (najczęściej jest to pozycja leżąca lub siedząca).

Na początek należy poprosić podopiecznego, aby przez chwilę oddychał spokojnie nabierając powietrze nosem i wypuszczając buzią, a następnie wykonał 3 głębokie wdechy i wydechy (wydech 2 razy dłuższy od wdechu). Po tej części należy zrobić pauzę.

Następnie wykonuje się tzw. ćwiczenia celowe, po to, aby np. wydłużyć wydech. Zalicza się do nich:

  • nabieranie powietrza nosem i jego szybkie wydmuchiwanie (jak przy zdmuchiwaniu świeczki);
  • nabieranie powietrza nosem i wydmuchiwanie go przez zaciśnięte usta;
  • nabieranie powietrza nosem i wydmuchiwanie go falami (np. w trzech równych porcjach);
  • gwizdanie lub syczenie;
  • nabranie głębokiego wdechu i liczenie na głos podczas wydechu.

Po tej części można przejść to tzw. ćwiczeń wspomaganych, a więc łączenia ruchów kończyn z oddechem. Tutaj możliwości jest wiele:

  • unoszenie rąk nad głowę podczas wdechu i ich powolne opuszczanie przy wydechu;
  • unoszenie rąk przed siebie podczas wdechu i opuszczanie ich wzdłuż ciała przy wydechu;
  • unoszenie rąk na boki przy wdechu i opuszczanie ich wzdłuż ciała przy wydechu;
  • uniesienie rąk w bok przy wdechu i skrzyżowanie ich na klatce piersiowej przy wydechu;
  • oparcie dłoni na barkach, przy wdechu rozkładanie łokci na bok, przy wdechu ponowne łączenie z przodu;
  • przy wdechu: skrzyżowanie na klatce piersiowej prawej ręki, przy wydechu: wyprostowanie jej w bok (a następnie zmiana ręki);
  • POZYCJA LEŻĄCA: kolana ugięte, przy wdechu dotykanie dłońmi kolan, przy wydechu powrót do pozycji leżącej z rękoma wzdłuż ciała;
  • POZYCJA LEŻĄCA: uginanie kolan podczas wdechu i prostowanie ich przy wydechu.

W pozycji leżącej można wykonywać również tzw. ćwiczenia przeponowe. Chodzi o to, żeby pracowała tylko przepona, a klatka piersiowa w ogóle się nie poruszała. Wystarczy, aby podopieczny położył dłonie na brzuchu i pilnował, aby unosiły się one przy wdechu i opadały podczas wydechu. Nogi mogą być ugięte w kolanach lub wyprostowane.

Bardzo popularnym ćwiczeniem w szpitalu jest wydmuchiwanie powietrza przez rurkę zanurzoną w wodzie. Wystarczy butelka wody i słomka. Pacjent nabiera powietrza, wkłada rurkę do ust i dmucha, a po krótkiej pauzie ponawia ćwiczenie.

Nie trzeba wybierać wszystkich ćwiczeń z powyższej listy, a jedynie te, które są możliwe do wykonania i za bardzo nie obciążą pacjenta. Każde z nich należy powtórzyć 3-4 razy, a przed zmianą ćwiczenia trzeba wykonać krótką pauzę.

Przeciwwskazania do gimnastyki oddechowej

Mimo że gimnastyka oddechowa ma dobroczynny wpływ na układ oddechowy i cały organizm człowieka, nie może być wykonywana u każdego. Wśród przeciwwskazań do jej wykonywania uważa się:

  • podwyższoną temperaturę ciała,
  • krwioplucie,
  • czynną gruźlicę lub inne choroby zakaźne,
  • ostre choroby układu oddechowego,
  • wady serca.

Trzeba mieć na względzie ogólny stan osoby chorej, a więc dostosować rodzaj i czas ćwiczeń oddechowych do jej możliwości.

Similar Posts

2 thoughts on “Gimnastyka oddechowa

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *